Welke rol spelen journalisten en onderzoekers in de huidige samenleving voor check and balances ten aanzien van machtsmisbruik? En zijn er voor deze beroepsgroepen voldoende middelen om deze rol te kunnen vervullen?

Journalisten en onderzoekers hebben een belangrijke taak in het controleren van overheden, bedrijven, religieuze instellingen en andere systemen waarin macht zich kan concentreren en misbruikt kan worden. Deze rol neemt in belang toe, gezien recente ontwikkelingen. In de eerste plaats hebben andere checks and balances die op het niveau van een natiestaat waren ingericht aan belang ingeboet door de huidige globalisering. Een specifiek onderdeel van de globalisering is het ontstaan van de informatiemaatschappij, waarbij we geconfronteerd worden met big data, cybercrime en mass surveillance. Wikileaks, Offshore leaks and Snowden hebben laten zien wat de impact is van deze informatisering in termen van machtsmisbruik, het opgeven van privacy voor veronderstelde veiligheid en de schending van internationale afspraken. Tegelijkertijd wordt zichtbaar wat goede journalistiek ook in deze context kan doen in controlerend opzicht. Welke (veranderende) rol spelen onderzoekers en journalisten als waakhond voor machtsmisbruik? En hebben deze beroepsgroepen voldoende middelen in termen van bevoegdheden, bescherming en financiering om deze rol goed te kunnen vervullen?