Welke rol spelen bacteriën in de ecologie en evolutie van hun gastheren?

Er zijn bacteriën die het voortplantingssysteem van hun gastheren manipuleren, antivries-producerende bacteriën die teken koude tolerant maakt, en bacteriën die insecten voorzien van essentiële voedingstoffen of hun gastheren beschermen tegen predatoren, ziekteverwekkers of levensbedreigende milieuverontreinigingen. Dit is een korte lijst van recente ontdekkingen van fascinerende samenlevingsvormen tussen bacteriën en insecten/mijten. Eigenschappen van dieren zijn dus niet alleen het resultaat van aanleg en opvoeding, zoals we lange tijd hebben gedacht, maar worden ook bepaald door de bacteriegemeenschap in en op het lichaam. De symbiose kan tijdelijk en afhankelijk van de ecologische situatie zijn, maar vaak bestaan deze samenlevingen voor langere tijd en evolueert de situatie in een permanente symbiose, waarbij de gastheer volkomen afhankelijk wordt van de bacterie en de bacterie zelfs opgenomen kan worden in het genoom van de gastheer. Sterker nog, door het aangaan van relaties met specifieke bacteriën kunnen dieren op zeer korte evolutionaire tijdschaal nieuwe adaptieve eigenschappen verwerven. Deze voorbeelden zijn niet uniek, maar wijdverbreid in het dierenrijk en dwingen ons om met een nieuwe blik te kijken naar ecologische en evolutionaire vraagstukken, zoals de evolutie van adaptatie en soortvorming.