Welke lessen kunnen getrokken worden uit de koloniale geschiedenis van Nederland met een oog op onze huidige multiculturele samenleving, met name de omgang met de politieke Islam?

Het koloniale verleden van Nederland is nog in zeer veel nevelen gehuld en vergeleken met andere landen is er weinig onderzoek naar verricht. Dit is onterecht. Nederlandse archieven bevatten een schat aan onontgonnen materiaal over dit belangrijke en beladen onderdeel van onze geschiedenis. Bovendien heeft deze geschiedenis mogelijk maatschappelijk nut aan het begin van de eenentwintigste eeuw. Het hoogtepunt van het koloniale rijk van Nederland viel samen met de eerste globaliseringsgolf (eind negentiende en begin twintigste eeuw). De bestudering van het koloniale verleden kan ons daarom ook veel leren over de omgang met huidige wereldproblemen die veel lijken op de dilemma’s waarmee Nederlanders destijds mee werden geconfronteerd. Een van die maatschappelijke problemen is de multiculturele samenleving en met name de vraag welke positie moslims zouden moeten hebben daarin. Het debat over deze vraag speelde honderd jaar geleden ook al, rond de politiek in Nederlands-Indië, het hedendaagse Indonesië. Dat land telt, en telde, getalsmatig een van de grootste moslim-populaties van de wereld. Destijds hielden veel Nederlandse beleidsmakers en wetenschappers zich bezig met het bestuderen van de politieke Islam en radicaliseringsprocessen. Een kritisch begrip van hun werk zou kunnen helpen in het analyseren en oplossen van huidige vraagstukken.