Op welke wijze kunnen inspectiediensten, zoals de douane, controleverantwoordelijkheden verschuiven naar bedrijven, en hoe kunnen bedrijven die controleverantwoordelijkheden betrouwbaar en transparant uitvoeren?

Inspectiediensten, vooral de Nederlandse douane zijn al enige tijd aan het experimenteren met horizontaal toezicht, waarbij bedrijven zelf meer verantwoordelijkheid moeten nemen. Dit is echter nog sterk gebaseerd op een ontwikkeling naar systeemcontroles, terwijl geautomatiseerde transactiecontrole tegenwoordig ook goed mogelijk is. Dat laatste zou dan door bedrijven moeten worden gedaan, in plaats van door inspectiediensten. Bedrijven moeten dan wel kunnen aantonen dat ze dat betrouwbaar doen. Dit is een technisch, maar ook een sociologisch probleem: hoe kweek je vertrouwen tussen groepen die elkaar hebben geleerd te wantrouwen? Dit vereist de ontwikkeling van software ontwikkelingsmethodes om abstracte normatieve concepten (bijvoorbeeld in-control, aansprakelijkheid, corporate governance) die moeten worden vertaald naar functionele specificaties van bedrijfsinformatiesystemen voor internationale handel en transport.