In hoeverre zijn antisemitisme en islamofobie met elkaar te vergelijken?

De afgelopen jaren zijn zowel islamofobie als antisemitisme toegenomen in Europa. Zowel wetenschappers als publicisten verschillen sterk van mening over de vraag of en in hoeverre deze fenomenen met elkaar vergelijkbaar zijn. Het betreft hier historisch verschillende fenomenen. Tegelijk zijn er parallellen aan te wijzen omdat in beide fenomenen sterke mechanismen van ‘othering’ aan het werk zijn. Duidelijk is dat de publieke en wetenschappelijke debatten over antisemitisme en islamofobie gevoed worden door bezorgdheid. Een belangrijke gevoeligheid die het debat mede bepaalt, is de positie die de Holocaust inneemt als uniek historisch trauma. Ook maakt de ervaring met en dreiging van jihadistisch geweld het debat sterk geladen. Belangrijke onderzoeksvragen zijn daarmee: Wat zijn de historische wortels van antisemitisme en van islamofobie? Welke sociale mechanismen liggen er ten grondslag aan de beide fenomenen? Hoe wordt in het hedendaagse Europese ‘islamdebat’ gedacht over een gelijkstelling van islamofobie en antisemitisme en in hoeverre is deze gelijkstelling terecht? Door overeenkomsten en verschillen tussen antisemitisme en islamofobie beter inzichtelijk te maken, kan de wetenschap met dit onderwerp bij uitstek bijdragen aan inzicht in de werking van mechanismen van sociale uitsluiting en solidariteit in de multiculturele samenleving.