Hoe kunnen we het concept 'burgerschap' herijken, zodat het past in de 21ste eeuw en dus bij de ontwikkelingen op niveau van regio, staat, Europa en de wereld?

Op scholen worden lessen 'burgerschap'gegeven, maar wat is burgerschap? Is burgerschap nog steeds de verzamelnaam voor rechten en plichten, verantwoordelijkheden en taken ten opzichte van de politieke eenheid waartoe men behoort? Tot welke eenheid behoort de burger van de 21ste eeuw dan? Vanaf de late 18e eeuw was het de natiestaat, maar daarvoor kende men ook andere politieke entiteiten. De laatste decennia zien we een verschuiving naar grotere verbanden - Europeanisering en Globalisering- maar ook een hang naar het kleine, overzichtelijke -de regio. Wat maakt een individu tot een burger in deze nieuwe verbanden? Actief en/of passief kiesrecht, belasting betalen, onderwerping aan de regels van een overheid of de meerderheid in een bepaalde context? Een gezamenlijk verleden, het gezamenlijke heden en/ of een gedeeld toekomstperspectief? Wie of wat bepaalt wie burgerschap heeft en wie niet? (denk aan migratie, vluchtelingen, grenswerkers) Wat is de rol van de democratische rechtsstaat als burgerschap over de grens gaat of zich terug trekt in kleinere politieke eenheden? Wat kan ons de geschiedenis leren over vormen van en opvattingen over burgerschap? Zijn er vormen van burgerschap denkbaar die recht doen aan democratie, mensenrechten en de rechtsstaatsgedachte en die ruimte bieden voor grensoverschrijdend burgerschap?