hoe kunnen vraagstukken en besluitvormingsprocessen transparant worden gemaakt resp. aan burgers handvatten worden gegeven om meer/weer grip te krijgen? Helpt in dat verband dat bepaalde sectoren buiten het bereik van de politiek worden geplaatst in agen

Deze vraag ziet op de legitimatie van de toenemende complexe besluitvorming op verschillende niveaus en door verschillende actoren. De checks and balances functies binnen het concept van de scheiding van machten is al lastig en onderzoekwaardig, de compexiteit, veellagigheid van besturen, en het perspectief dat besluiten in fluide processen worden genomen, maken dat burgers en acteron zelf ook het zicht kwijt lijken te zijn op de transparantie van besluiten en wie wat doet, en dus verantwoordelijk kan worden gehouden. Dat leidt tot gevoelens van onvrede over de EU, over nationale regeringen en politici en bestuurders. Vraag is dan ook hoe, onder erkenning van geglobaliseerde complexe vraagstukken en kwesties, de legitimiteit van besluiten kan worden bewaakt en burgers het gevoel kan worden gegeven dat er een vorm van invloed is op zaken die hun aangaan. Is decentralisatie een antwoord? Of bewaking van legitimiteit door nationale parlementen? Of referenda over grote vraagstukken. Of vormen van petitierecht en initiatief voor burgers voor agendering van kwesties?